Er zijn allerlei redenen voor een kunstenaar om zorg te dragen voor zijn nalatenschap: voor het oeuvre en het archief, voor zichzelf en voor anderen. Denk aan het materiaal dat in je atelier ligt, dat jouw werk als kunstenaar documenteert. Heb je (oude) schetsboeken of dagboeken bewaard? Zijn er foto’s van de werken? Heb je e-mails of brieven bewaard van een galerie, een museum of verzamelaar? Al dit materiaal is belangrijk om duurzaam te bewaren omwille van diverse redenen.
Ten eerste vormen de verschillende aspecten een onderdeel van je artistieke praktijk. Ze kunnen nuttig zijn voor boekhouding, juridische aangelegenheden, als voorbereiding voor tentoonstellingen of publicaties en voor het uitwerken van een curriculum vita of portfolio. Ook kan het helpen om nieuwe projecten en samenwerkingen aan te gaan en zorgt het voor een goed overzicht van de evolutie van de artistieke carrière. Het helpt bij het duidelijk communiceren over het werk en maakt het gemakkelijk om zaken terug te vinden en te presenteren.
Ten tweede biedt het een meerwaarde voor anderen om een geordend archief en oeuvre te raadplegen voor onderzoek, het uitwerken van een Catalogue Raisonné (oeuvrecatalogus) of het opstellen van een retrospectieve tentoonstelling. Het bevordert de toegankelijkheid en biedt voldoende informatie om de evolutie van de artistieke carrière van de kunstenaar beter te begrijpen.
Interessant is dat het evenzeer gebruikt kan worden als werkinstrument door erfgenamen, vrienden, kennissen of experten uit het veld voor het oprichten van een estate en het uitwerken van een estate planning. Het archief en oeuvre vormen de basis van de (artistieke) nalatenschap en bepalen mee hoe de kunstenaar herinnerd wil worden. Inzicht hebben in ordening, samenstelling en bewaaromstandigheden is van cruciaal belang bij het nemen en beargumenteren van beslissingen, het leggen van de juiste focus en het betrekken van de juiste mensen bij het uitbouwen van een (toekomstige) estate.
Ten slotte biedt een verzorgd nalatenschap de mogelijkheid om deze te ontsluiten en open te stellen voor een breed publiek. De kunstenaar of extern persoon kan de inhoud op verschillende manieren en niveaus contextualiseren, structureren, duiden of interpreteren, alleen of in samenwerking en dialoog met anderen.
TIP: Beschrijf drie redenen waarom het voor jou, als kunstenaar, erfgenaam of andere belanghebbende, belangrijk is om zorg te dragen voor de (artistieke) nalatenschap. Neem deze overwegingen mee op in de estate planning. Veelvoorkomende redenen zijn het beschermen van het werk en het nemen van stappen om de (artistieke) nalatenschap toegankelijk te maken voor toekomstige generaties. Maar er zijn ook andere belangrijke redenen, zoals het ondersteunen van onderzoek of het openstellen van de nalatenschap voor educatieve doeleinden.
Archiefmateriaal van het project 'Panagia Gorgoepikoos' 1991-93. Foto: Jadran Sturm & Åsa Lie Private Stichting.
Artistieke nalatenschap van kunstenaarsduo Åsa Lie & Jadran Sturm
We willen de overdracht van verhalen, informatie en kennis aan nieuwe generaties vergemakkelijken, het archief rond
deze sleutelwerken ontwikkelen en werken aan de verdieping van het oeuvre van Sturm & Lie, met oog op onderzoek
en de ontsluiting ervan voor een breder publiek. Ons uiteindelijke doel is het tot leven wekken van hun artistieke nalatenschap.(Merzedes Sturm-Lie)
Benieuwd naar meer? Ontdek het volgende hoofdstuk: Waarderen van je nalatenschap.