Preventieve maatregelen

Goede zorg voor een archief begint bij het creëren van een stabiele en veilige bewaaromgeving. Hiermee wordt schade door licht, vocht, schimmels en ongedierte voorkomen.

Klimaatbeheer:

• • Zorg voor een stabiele temperatuur (15-20°C) en luchtvochtigheid (onder 60%).
  • Vermijd plotselinge temperatuur- en vochtigheidswisselingen door het archief niet op zolder of in de kelder te bewaren, of de rekken tegen buitenmuren te plaatsen. Verplaats het archief zo weinig mogelijk naar andere ruimtes.

Bescherming tegen licht:

• • Vermijd direct zonlicht en fel kunstlicht.
  • Gebruik gordijnen of UV-filters voor de ramen en bewaar documenten in dozen, mappen of lades. Geef het materiaal indien mogelijk een stof- en/ of zuurvrije verpakking.
  • Prenten, foto’s en tekeningen zijn zeer lichtgevoelig. Gebruik zachte LED-verlichting om de ruimte te verlichten. Beperk de belichtingstijd door het licht te doven bij het verlaten van de ruimte.

Bescherming tegen schadelijke materialen:

• • Vervang paperclips, nietjes en elastiekjes door roestvrijstalen alternatieven.
  • Gebruik geen plakband, post-its of lijm. Deze materialen verkleuren en beschadigen het papier.
  • Gebruik zuurvrije mappen, dozen en tussenbladen om veroudering en verkleuring te voorkomen. Wanneer er geen zuurvrij materiaal voorhanden is, zijn papieren wikkels een goed alternatief.
  • Vermijd archiefvreemde materialen, zoals rubber, zelfklevende etiketten, gewone kartonnen dozen en plastic hoezen.
  • Zorg ervoor dat het archiefmateriaal niet scheef of bol komt te liggen in een doos. Zorg ervoor dat de druk gelijk verdeeld is en gebruik eventueel extra materiaal om de lege ruimte in de doos op te vullen. Probeer de afmetingen van het object zo goed mogelijk te benaderen zodat er weinig beweging mogelijk is.
  • Zet beschadigde stukken apart. Maak een onderscheid tussen beschadigde en niet-beschadigde documenten en bewaar ze afzonderlijk van elkaar om te voorkomen dat het ene document het andere aantast.

Zorg voor een efficiënte bewaarruimte:

• • Plaats rekken en kasten op minimaal 10 cm van de vloer om waterschade te voorkomen.
  • Plaats archiefdozen en boeken niet tegen muren of verwarmingselementen. Vermijd ook waterleidingen of elektriciteitskabels in de buurt van het archief.
  • Zorg voor voldoende ventilatie om schimmelvorming te vermijden.
  • Vermijd stoffige of vochtige ruimtes (zolder, kelder, garage).
  • Zorg voor een logische ordening. Bewaar kwetsbare objecten apart, leg zware boeken plat neer, en verzamel losse documenten in stevige mappen.
  • Probeer de bewaarruimte consequent te poetsen en af te stoffen, zodanig dat schadefactoren minder gemakkelijk kunnen optreden.
  • Neem indien mogelijk maatregelen voor brandpreventie (branddeuren) of diefstalpreventie (alarmen).

Controle op ongedierte & schimmels:

• • Controleer regelmatig op zilvervisjes, papiervisjes en kevers.
  • Houd de ruimte stofvrij en droog. Stof en vocht trekken schimmels en insecten aan.
  • Plaats geen eten of planten in de buurt van het archief.
  • Raadpleeg het archief regelmatig. Door het archief regelmatig te bezoeken verkleint de kans op insecten.
  • Zijn er sporen van besmetting? Isoleer beschadigde materialen, laat ze invriezen (-18°C) en behandelen door een gespecialiseerde restaurator.

Controleer de verzekering

• • Sommige verzekeringen moeten voldoen aan bepaalde richtlijnen, zoals de aanwezigheid van rookmelders, …
  • Controleer je verzekering en ga na aan welke voorwaarden je moet voldoen om in orde te zijn, en recht te hebben op een compensatie in geval van schade.