Raphaël Buedts: activeren van een nalatenschap

CKV ondersteunt de familie Buedts bij het in kaart brengen van de artistieke nalatenschap van beeldende kunstenaar Raphaël Buedts (1949-2009). Hierbij treedt CKV op als klankbord bij het uitwerken van een duurzame werking rond deze nalatenschap met de focus op behoud en beheer.

De nalatenschap van Raphaël Buedts was een van de eerste cases waarin we bij CKV het volledig geheel van een artistieke nalatenschap bekeken: niet alleen archiefzorg, maar ook de vele vragen die opduiken bij het beheer van het oeuvre, het archief, het atelier en de bredere context.

Kunstenaar Raphaël Buedts

“Al die tijd heb ik getimmerd aan mijn interieur en ben mijn gevel vergeten.”

Raphaël Buedts

Beeldende kunstenaar Raphaël Buedts heeft een indrukwekkend oeuvre opgebouwd dat zweeft tussen sculptuur, tekening en schilderkunst.

Het werk van Buedts werd op regelmatige basis tentoongesteld, ook na zijn overlijden. Zo kreeg hij in 1986 de uitnodiging van Jan Hoet om deel te nemen aan ‘Chambres d’Amis’, een internationale groepstentoonstelling in Gent, en vond in 2009 een retrospectieve plaats in het S.M.A.K. in Gent, gepaard met een publicatie van een monografie door Studio Luc Derycke. Enkele maanden voor deze tentoonstelling overleed kunstenaar Raphaël Buedts.

Artistieke nalatenschap Raphaël Buedts

De artistieke nalatenschap van Raphaël Buedts bestaat uit een omvangrijk oeuvre en archief. Het oeuvre bevat tekeningen, grafisch werk, schilderen en sculpturen in voornamelijk hout en gips. Ook enkele houten meubels zijn bewaard gebleven. Dit wordt aangevuld met een rijk archief. Het archief bestaat uit drukwerk (postkaarten, brochures, uitnodigingen, affiches, …), eigen publicaties, persknipsels en artikels, administratieve documenten, tentoonstellingsdossiers, foto’s (zowel van werk en tentoonstellingen als private foto’s met familie en vrienden) en losse notities. Daarnaast zijn er ook documenten bewaard die rechtstreeks verbonden zijn aan zijn artistieke carrière, zoals ontwerpen, schetsen en plannen.

Voor de voorbereidingen van de monografie en na overlijden van de kunstenaar ging de familie al eerder aan de slag met het in kaart brengen van het oeuvre van Raphaël Buedts. Er werd een eerste inventaris opgemaakt en verschillende deelcollecties werden gedigitaliseerd.

1. Kennismakingsgesprekken

De familie Buedts kwam aankloppen bij CKV voor ondersteuning bij het verder uitbouwen van een werking rondom de artistieke nalatenschap. CKV ging met de familie in gesprek om kennis te maken, zicht te krijgen op de stappen die al ondernomen waren, samen noden te traceren om te informeren naar mogelijke doelstellingen op korte en op lange termijn.

Tijdens deze gesprekken kwamen enkele bezorgheden aan bod zoals de vraag naar duurzaam behoud en beheer van het materiaal, de verspreiding van het archief en de niet optimale bewaaromstandigheden. Daarnaast kregen ze regelmatig vragen om werken uit te lenen voor tentoonstellingen, maar een duidelijk plan van aanpak met een duurzame toekomstvisie ontbrak.

2. Werktafels

Om een goed beeld te krijgen van de noden en hieromtrent ook concrete stappen te ondernemen, bracht CKV de familie samen rond zogenaamde ‘werktafels’. Tijdens deze werkgroep gingen we op zoek naar oplossingen voor het bewaren van het oeuvre van Raphaël Buedts, het samenbrengen van het archiefmateriaal en bekeken we de mogelijkheden om de nalatenschap te ontsluiten naar het breder publiek.

We werkten een duidelijk plan van aanpak uit en door concrete stappen vast te leggen tijdens de werkgroep kwamen we tot een mooi resultaat. Zo werkte de familie alvast gezamenlijk aan het uitbouwen van een website rond het leven en werk van de kunstenaar. Het gaf de hen niet alleen de mogelijkheid om leven en werk van de kunstenaars breder zichtbaar te maken, de website vormde tevens een concrete stimulans om verder in te zetten op de zorg van de artistieke nalatenschap.

Vaak zien we het ontsluiten van een artistieke nalatenschap als een latere stap in het traject, maar dit is niet altijd het geval. Het uitbouwen van een website biedt enerzijds de opportuniteit om het leven en werk van de kunstenaar te verspreiden en anderzijds biedt het de mogelijkheid om hun eigen verhaal en werking te delen.

Benieuwd naar de website van Raphaël Buedts! Ontdek deze hier! 

3. Plaatsingslijst

Een van de bezorgdheden van de familie was de verspreiding van het materiaal met name het archief en het beperkte overzicht. Hierdoor hebben we het archief samengebracht op een centrale locatie, en is CKV samen met de familie systematisch door het materiaal gegaan. Parallel hebben we een plaatsingslijst gemaakt in Excel als globaal overzicht. Aan de hand van deze lijst was het mogelijk om de noden voor het archief in kaart te brengen. Dit was niet evident voor de familie omwille van hun beperkte kennis ter zake om rond inventarisatie, ordening en bewaaromstandigheden.

Enkele bevindingen:

• Het archief bestaat uit ongeveer 10m aan materiaal, verspreid over verschillende dozen zonder een duidelijk overzicht.
• Er werd reeds al een eerste selectie uitgevoerd op basis van brochures, publicaties en uitnodigingen. Zo werd in overleg max. 3 exemplaren opgenomen in het archief.
• Het archief is in redelijke staat bewaard, maar er is beginnende schade zoals vocht en schimmels.
• Divers materiaal van verschillende projecten en tentoonstellingen. Door beperkte inhoud is er nood aan een duidelijke contextualisering van het materiaal. Bijvoorbeeld heeft de familie diverse schetsboeken waarin tekeningen geplakt waren ontmanteld en gedigitaliseerd. Hierbij zijn ze de link met het fysieke object verloren gegaan, waardoor het niet evident is om een link te leggen met zijn oeuvre.

De familie heeft naar eigen gevoel goede stappen ondernomen om het archief van Raphaël Buedts op een optimale manier te bewaren. Toch waren er enkele duidelijke vraagstukken waar ze geen rechtstreeks antwoord op konden bieden.

4. Overdracht

Na het maken van dit overzicht kwam tijdens de werkgroep verschillende vragen aan bod rond het behoud en beheer van het materiaal. Zo waren de bewaaromstandigheden niet optimaal, had de familie weinig kennis voor een duurzame bewaring en waren ze bezorgd over de beperkte toegankelijk.

Hierdoor deed CKV de suggestie om op zoek te gaan naar een geschikte locatie voor het archief. Zo werd deze in 2025 overgedragen aan de collectiebeherende instelling de Boekentoren in Gent. Het archief van Raphaël Buedts en het netwerk van de kunstenaar sloot mooi aan bij hun collectieprofiel.

Dit was ook een goede stap voor de familie. Zo wordt er zorg gedragen voor het materiaal en kan het opengesteld worden aan externen voor onder andere onderzoek.

Het uitbouwen van de website en de overdracht van het archief aan een collectiebeherende instelling was voor de familie een belangrijke stap om de artistieke nalatenschap van Raphaël Buedts te activeren. Hun zoektocht naar een goede bewaarplaats voor het oeuvre van de kunstenaar is nog volop in gang. We wensen dan ook de familie hier veel succes mee en kijken mee uit naar een oplossing.

NL