In de herinneringen duiken van een beeldende kunstenaar: de nalatenschap van Dirk Braeckman

Als vervolg op het pilootproject Nalatenschappen Kunstenerfgoed rond de nalatenschap van Dirk Braeckman, verdiepen stagestudenten Habiba Schöller en Marieke Boterdaele, bachelorstudenten Kunstwetenschappen (UGent) zich in het archief van beeldende kunstenaar Dirk Braeckman. Tijdens hun stage werken ze aan de verdere ontsluiting van het archief dat in de Studio wordt bewaard.

Voor de start van onze stage waren we beiden geïnteresseerd in de werking van een kunstenaarsstudio. Hoe ziet het dagelijkse leven van een beeldende kunstenaar eruit, en welke aspecten blijven vaak onderbelicht of worden soms over het hoofd gezien?

Tijdens onze stage bij de Studio Dirk Braeckman, in het centrum van Gent, kregen we de kans om hier dieper op in te gaan en zelf mee te draaien binnen de Studio. Bij het in kaart brengen van de artistieke nalatenschap van Dirk Braeckman, met de focus op het divers (archief) materiaal in de Studio, werden we begeleid door Sarah Bruynickx en Mieke Janssens. Daarbij hebben we verschillende pistes verkend.

Bij het opstarten van de nalatenschap van Dirk Braeckman was het belangrijk om eerst een goed overzicht te krijgen van zijn oeuvre. Hierbij was een volledige inventaris van zijn kunstwerken van groot belang. Gelukkig had de Studio hier al een sterke basis voor en konden wij daar tijdens onze stage verder mee aan de slag.

Een uitgebreide boekenkast met publicaties

Een eerste uitdaging was een uitgebreide boekenkast met publicaties over Dirk Braeckman, of waarin hij minstens één keer werd vermeld. De taak bestond eruit de boekenkast te sorteren en toegankelijk te maken voor onder andere onderzoek. Dit bood een waardevolle eerste kennismaking met zijn oeuvre en gaf een tastbaar beeld van de omvang van het archiefmateriaal. Deze informatie werd vervolgens gekoppeld aan de digitale database, Artlogic, waarin we aan zijn werken diverse gegevens zoals, in welke tentoonstellingen een bepaald werk aanwezig was, toevoegden. Op die manier ontstond een netwerk van onderling verbonden informatie.

Parallel daaraan werkten we met Tresorit: een programma voor cloud storage, waarin we een mappenstructuur ontwikkelden op basis van het cv van Dirk Braeckman. Dit resulteerde in een helder overzicht van tentoonstellingen, publicaties en ontvangen prijzen. Dit systeem is bewust zo opgezet dat het kan blijven groeien en aangepast kan worden naarmate nieuwe projecten zich aandienen. Verschillende archiefstukken, zoals foto’s, correspondentie en persberichten krijgen zo een plaats binnen het bredere geheel van zijn artistieke carrière. Het proces van ordenen en correct benoemen van informatie is echter nog lang niet afgerond en zal vermoedelijk verdergezet worden door een volgende stagiair.

Archief van Erik Eelbode 

Hoewel dit luik nog in ontwikkeling is, diende zich tijdens de stage een bijkomend project aan. Studio Dirk Braeckman droeg lang zorg voor het archief van Erik Eelbode: een erkend schrijver binnen de kunstwereld, die ook een aantal boeken over Dirk Braeckman schreef. Dit archief bestaat uit een reeks kasten met daarin een groot aantal kunstboeken, maar ook een kast vol magazines en een aantal archiefdozen. Gezien de sterke band tussen Eelbode en Braeckman is er in deze archiefdozen veel materiaal rond Dirk Braeckman te vinden. Op die manier vormt dit archief een waardevolle aanvulling.

In de beperkte tijd vóór het archief wordt overgebracht naar de Boekentoren, hebben we het deel dat betrekking heeft tot Dirk Braeckman van dit materiaal doorgenomen, gedigitaliseerd en gestructureerd in een Excelbestand.

Wat het archiveren van het oeuvre van een kunstenaar bijzonder maakt, is dat je een inkijk krijgt in diens leven. Zowel fysiek als digitaal stootten we op interessante, soms zelfs humoristische notities, foto’s en documenten. De toevoeging van het archief van Erik Eelbode bood bovendien een alternatieve invalshoek om het leven en werk van Dirk Braeckman te benaderen.

Wat we merkten tijdens deze stage is dat wij eigenlijk weinig voorkennis hebben over archiveren. Dat is ook een aspect dat misschien te weinig belicht wordt binnen onze studie, waardoor we soms vastliepen bij het bepalen van de relevantie van materiaal en de manier waarop deze het best beschreven wordt. Zo leerden we tijdens onze stage ook de ontelbare aspecten die aan bod komen bij het maken van een expo: welke communicatie eraan voorafgaat, het belang van beeldmateriaal tijdens de opbouw, allerhande verzekerings- en andere contracten, enzovoort.

Binnen de stage leerden we vanaf het begin hoe de nalatenschap van een kunstenaar wordt opgebouwd. Hiervoor leerden we werken met verschillende softwareprogramma’s en kwamen we in contact met uiteenlopend archiefmateriaal. Maar wat ons daarnaast het meest bijblijft, is het inzicht dat we kregen in de werking van deze kunstenaarsstudio.

HS en MB