Intellectuele nalatenschap

Door in gesprek te gaan met familie, kennissen en vrienden, maar ook experten uit het veld verzamel je waardevolle verhalen en informatie rondom de (artistieke) nalatenschap. Deze dragen bij tot de verdere contextualisering van de artistieke praktijk binnen zowel het kunstenveld als de gemeenschap en maatschappij. Interviews maken het mogelijk om de kunstenaar als persoon in beeld te brengen en dieper in te gaan op hun de gedachtegangen, herinneringen en werkwijzen. Deze werkwijze draagt bij aan een breder perspectief rond de (artistieke) nalatenschap, het leven en het werk van de kunstenaar. Enerzijds helpt het mee het verhaal achter de nalatenschap te verduidelijken en anderzijds geeft het een inkijk in de visie van de kunstenaar en hoe je deze binnen de werking van de estate levende kunt houden.

In dit hoofdstuk zullen we ingaan op een van de mogelijke formats van zo’n Oral History traject, namelijk het interview. Een interview is meer dan een gesprek. Een goede voorbereiding is dan ook van essentieel. CKV licht hier enkele praktische tips toe voor het uitwerken van een mondeling geschiedenistraject of het afnemen van een interview.

Wat doe ik ter voorbereiding voor het interview?

Goed begonnen is half gewonnen. Het is aangeraden om je interview op voorhand goed voor te bereiden en de nodige informatie te verzamelen. Je voorbereiding kan je onderverdelen in vier onderdelen:

1. Afbakening van je onderwerp

Als voorbereiding op je interview is het belangrijk om na te denken over waarom je het interview gaat afnemen. Is dit om een bepaalde periode rond de kunstenaar en zijn werk beter te begrijpen? Wil je meer weten over het leven van de kunstenaar of zijn artistieke praktijken? Wil je meer weten over de context van het werk van de kunstenaar binnen het kunstenveld? Er zijn allerlei vragen en invalshoeken die relevant kunnen zijn voor het afnemen van een interview. Ga na waarover je interviews wil afnemen en baken dit duidelijk af.

2. Wie ga je interviewen?

Wanneer je een duidelijke afbakening hebt van onderwerp, kan je beginnen nadenken over wie je gaat interviewen. Hierbij kan je kijken naar verschillende mensen uit het netwerk van de kunstenaar, waaronder familie, vrienden en kennissen, maar ook medewerkers of assistenten, galeries of experten.

3. Welke vragen stel je?

De basis voor je interview ligt bij het stellen van welgekozen vragen die de nodige verhalen en inzichten losweken. Bereid op voorhand enkele duidelijke vragen voor die aansluiten bij het gekozen onderwerp. Voorzie hier wel voldoende ruimte voor spontane aanvullingen en persoonlijke reflecties.

Je kunt bijvoorbeeld een vaste vragenlijst hebben die je dan aanpast aan de persoon met wie je spreekt. De vragenlijst kan bijgevolg ook aangevuld worden aan de hand van inzichten die andere, vorige gesprekken hebben opgebracht.

4. Vastleggen van afspraken en voorzien van het juiste materiaal

Bij een goede voorbereiding voor je interview is het ook aangeraden om na te denken over de locatie van het interview. Ga je dit bij je thuis doen, in het atelier van de kunstenaar of op een andere locatie? De locatie kan impact hebben op zowel het interview, als je werkwijze. Dus denk hier op voorhand goed over na en overweeg verschillende mogelijkheden.

Voorzie ook geschikte opname-apparatuur. Denk vooruit: misschien wil je nu enkel audiomateriaal, maar is het voor latere projecten interessant om ook videomateriaal te hebben, overweeg dit vooraf.

Tot slot: maak ook duidelijke afspraken met de interviewer en de geïnterviewde. Stel een contract op waarin je toestemming vraagt voor het interview, voor het opnemen van het gesprek en waarin je aangeeft waarvoor je het materiaal gaat gebruiken, bijvoorbeeld voor publieke doeleinden, zoals een publicatie of op de website.

Een mondeling geschiedenistraject kan een waardevolle manier zijn om de (artistieke) nalatenschap te ontsluiten voor het bredere publiek. Hiervoor is het belangrijk om duidelijke afspraken te maken voor het gebruik van het interview.

Bekijk zeker ook de pagina ‘Ontsluiten van je nalatenschap’ om hiermee verder aan de slag te gaan.

Wat doe ik tijdens het interview? 

Voorzie binnen het interview voldoende tijd en ruimte voor de geïnterviewde. Terugblikken kan een emotioneel moment zijn. Toon betrokkenheid bij de antwoorden, herinneringen en gedachtegangen. Ter ondersteuning kan het helpen om fotomateriaal of documenten voor te leggen om het gesprek op gang te brengen. Zoek een werkwijze die bij jou past.

Verder is het ook aangeraden om op het einde van het interview een moment te voorzien om even na te praten. Dit kan ook een gelegenheid zijn om het verdere verloop van het traject toe te lichten en het contract en de afspraken te overlopen.

Na het afnemen van het interview ga je verder aan de slag met de informatie die je hebt verzameld en ontsluit je deze voor een breder publiek. Dit kan via een transcriptie van het interview, een publicatie of een artikel op je website. Misschien wil je er zelfs een podcast van maken. Er zijn verschillende manieren om met het materiaal aan de slag te gaan.

Ontdek meer op pagina ‘Ontsluiten van je nalatenschap’.

Naast het ontsluiten van het interview kan je ook nadenken over het materiaal duurzaam bewaren, bijvoorbeeld door het op te nemen in je digitaal archief en hiervoor de correcte naamgeving, geschikte software en opslagmateriaal te voorzien. CKV geeft graag advies!

Voor het uitwerken van een mondeling geschiedenistraject is de voorbereiding een essentiële stap. Denk goed na over: ‘Wie ga je interviewen?’, ‘Waarom je ga je hun interviewen?’, ‘Wat je wil bereiken met het interview?’ en ‘Waarvoor ga je het interview gebruiken?’. De antwoorden op deze vragen bepalen mee je aanpak binnen het traject. Daarnaast is het aangeraden om te bekijken wie de interviews gaat afnemen, en wat de beschikbare middelen, financiën en tijd zijn voor het project.

Heb je interesse in het oprichten van een mondeling geschiedenisproject rond je artistieke nalatenschap? Neem contact op met CKV voor meer praktische tips en tricks.

Benieuwd naar meer? Ontdek het volgende hoofdstuk: Ontsluiten van je nalatenschap.